Khuynh hướng tiêu xài của thế hệ trẻ ở Trung Quốc

Không phải đại gia, chính giới trẻ với thu nhập trung bình ở Trung Quốc mới là động lực của thị trường hàng xa xỉ nước này.

Họ theo mốt khi phải chọn mua máy ảnh số, điện thoại di động (ĐTDĐ) hay máy nghe nhạc MP3 và cố làm ra vẻ khác biệt với những người khác. Họ thích quần áo hàng hiệu và các vật dụng đắt tiền. Đó là thế hệ trẻ đang lớn lên trong nền kinh tế thị trường ờ Trung Quốc (TQ).

Một thế hệ tốn nhiều tiền

Trong một của hiệu bán xe đạp Giant ở Bắc Kinh, Zhang Xiaoqiang vừa tìm thấy một chiếc xe đạp leo núi hợp với sở thích và đòi mẹ mua chiếc đó cho em: “Mẹ mua cho con đi, nó chỉ có giá 1.000 nhân dân tệ (NDT) (khoảng 100 euro), chỉ đắt hơn chiếc xe hiện nay của con vài trăm NDT. Con hứa sẽ xếp ở 5 hạng đầu trong kỳ thi sắp tới”. Zhang đang học lớp 10, và đấy là chiếc xe Giant thứ nhì của em. “Hầu như trong lớp em đứa nào cũng có xe đó cả” – em phân trần. Một chiếc xe đạp, một balô và đôi giày thể thao hàng hiệu, đó là “diện mạo” của giới trẻ TQ hiện nay.  Dù mọi học sinh trung học đều mặc đồng phục nhưng vẫn được tự do chọn kiểu giày, và người ta thấy nhan nhản nào là Nike, nào là Adidas, Reebok.

Khuynh hướng tiêu xài của thế hệ trẻ ở Trung Quốc - Ảnh 1

Theo một cuộc điều tra mới đây, có đến 42,2% giới trẻ ưa chuộng các sản phẩm nổi tiếng trên thế giới, vì cho rằng những thứ đó thể hiện đúng con người của họ. Ngoài các món đồ thông dụng, những sản phẩm điện tử như máy ảnh số, ĐTDĐ và  máy nghe nhạc MP3 cũng được giới trẻ đua nhau tìm mua. Qi Yuanyi là một học sinh 11 tuổi ở khu Shangdi tại Bắc Kinh. Trong balô của em, ngoài các đồ dùng học tập, còn có 1 ĐTDĐ, 1 máy MP3 và 1 quyển tự điển điện tử.  “Tất cả các bạn của em đều có máy MP3 và tự điển điện tử, nhiều đứa có cả ĐTDĐ. Máy MP3 và tự điển điện tử do cha mẹ em mua không cần xin, còn ĐTDĐ là do em xin. Nhiều đứa có ĐTDĐ còn xịn hơn của em nữa”.

Mẹ của Qi là giám đốc một hãng địa ốc và bà luôn gật đầu trước mọi đòi hỏi của con gái. “Điều quan trọng nhất là cải thiện nếp sống của chúng tôi. Thời thơ ấu chúng tôi không có tiền. Nếu những đòi hỏi của con tôi không quá đáng, tôi sẽ đáp ứng, với điều kiện là nó phải học giỏi” – bà thổ lộ. Theo sổ chi tiêu của bà, mỗi năm trừ đi tiền học tập, bà phải tiêu tốn 5.000 NDT cho quần áo và các sản phẩm đắt tiền. “Đôi khi quần áo của con tôi còn đắt tiền hơn cả của tôi, và nó biết nhiều nhãn hiệu nổi tiếng hơn tôi. Thế hệ mới này tốn tiền quá”. Theo bà, đó là một khuynh hướng của thời đại.

Giới trẻ tiêu tiền vào việc gì?

Tiền tiêu vặt chiếm một vị trí quan trọng trong cuộc sống của giới trẻ bởi vì chúng tự do quyết định phải tiêu xài vào đâu. Ngoài tiền túi do cha mẹ chu cấp thường xuyên, giới trẻ còn nhận được quà tặng bằng tiền mặt. Theo tổng kết của cuộc điêu tra, tiền túi và tiền lì xì của 1 đúa trẻ mỗi năm bình quân là 2.300 NDT, đôi khi lên đến 40.000 NDT. Phần lớn trẻ em được tự do tiêu xài số tiền đó theo ý muốn. Con gái của ông Ma Yulong là học sinh nội trú
lớp 3. Vào dịp cuối tuần vừa rồi, ông Ma nhận thấy cô bé có một túi xách kiểu rất đặc biệt. Khi cha hỏi, cô bé đáp là đã mua bằng tiền túi của mình như các bạn bè khác.

Một cuộc điều tra khác cho thấy rằng hàng tháng 36,5% trẻ em TQ tiêu chưa đến 100 NDT; 23% xài từ 100 đến 200 NDT; 19% từ 200 đến 400 NDT; và 8% tiêu hơn 600 NDT. Chúng thường dùng tiền túi để mua sắm quần áo, giày dép, sách báo, xem phim hay ăn vặt. Theo Viện nghiên cứu về thiếu niên ở Hong Kong, Macao và Quảng Châu, có đến 40% trong số chúng thừa nhận có nhiều đồ vật không được chúng sử dụng lâu. Sự tiêu thụ của thanh thiếu niên chịu ảnh hưởng của khuynh hướng chuộng ngôi sao và ganh đua tiêu xài. Vào tháng 4.2005, Trung tâm nghiên cứu xã hội tuổi trẻ TQ báo cáo rằng trong số 1.150 thiếu niên, có 78% chú trọng đến nhãn hiệu; chưa đến 2% không mấy quan tâm và 20,4% không dứt khoát.

Khuynh hướng tiêu xài của thế hệ trẻ ở Trung Quốc - Ảnh 2

Một cậu bé cho biết: “Nếu mọi người đều mang giày Nike trong khi bạn mang giày hiệu tầm thường, chẳng những bạn bị mất mặt mà còn bị khai trừ ra khỏi nhóm”. Gần trường trung học Bayi, ông Yang Shunlin đã mở một cửa hiệu nhỏ mà đa  số khách hàng đều là học sinh. Ngoài dụng cụ văn phòng, ông còn bán đồ thể thao. “Thật dễ kiếm tiền với loại khách hàng từ 10 đến 20 tuổi, bởi vì họ tiêu tiền của cha mẹ”. Nhắm đến thị trường đó, ông đảm bảo rằng cửa hiệu của ông luôn có những thứ mà giới trẻ ưa chuộng, và ông chẳng hề lo lắng vì biết chắc rằng sẽ bán được.

Con trẻ, vua trong gia đình

Giáo sư Yu Shiwei ở trường trung học Jiangmen (Quảng Đông) đã cố tìm hiểu về học sinh của mình. Khi phân tích vì sao giới trẻ lại thích hoang phí, yếu tố quan trọng nhất chính là gia đình. Theo ông, đứa con một giống như mặt trời trong gia đình, và ngân quỹ gia đình phụ thuộc vào nhu cầu cũng như sở thích của nó. Ngoài những chi tiêu cần thiết, tất cả tiền bạc đều được dùng cho đứa trẻ. Một cách vô thức, trong bối cảnh đó người ta đã tạo cho trẻ thói quen hoang phí. Phần lớn cha mẹ đều xem trọng thành tích học tập của con, và tạo mọi điều kiện cần thiết để nâng cao chất lượng học tập.

Họ không chú trọng đến phí tổn mà chỉ quan tâm đến việc học của con. Trong 85% các gia đình, mức tiêu phí bình quân hàng tháng vượt hơn 1/3 tổng thu nhập của gia đình. Nói cách khác, chi phí cho một đứa trẻ cao hơn của một người lớn. “Chúng tôi sẵn sàng tốn nhiều tiền hơn với điều kiện là con cái học tập tốt” – đó là thực trạng của các bậc phụ huynh. Còn một quan niệm đáng chú ý nữa. “Mọi người đều muốn con mình sống sung sướng, không bị người khác khinh rẻ, và mọi đòi hỏi của chúng phải được thoả mãn” – bà Liu cho biết. Bà là công nhân hãng dệt với mức lương khiêm tốn.

Bà đã đáp ứng đòi hỏi của con gái là mua các loại mỹ phẩm đắt tiền, ở trường học sinh không được trang điểm, nhưng trong lúc giải trí, các cô gái thích làm đẹp để không bị những người khác dè bĩu. Và bà Liu không muốn con gái mình phải chịu đựng hoàn cảnh đó. Rất nhiều bậc cha mẹ e ngại rằng con cái của họ bị mặc cảm vì tiêu xài ít. Quả thật có một sự tranh đua giữa các phụ huynh, họ tiết kiệm mọi thứ để cho con họ không thua sút những đứa khác, điều này càng thúc đẩy tính hoang phí của trẻ.

Khuynh hướng tiêu xài của thế hệ trẻ ở Trung Quốc - Ảnh 3

Mở lớp kinh tế căn bản cho thiếu niên

Trường tiểu học trên đường Wenhua ở Shenyang (Liêu Ninh) có sáng kiến mở những khoa căn bản về kinh tế cá nhân cho học sinh. Khoá học nhắm đến mọi lĩnh vực của tiền bạc cá nhân như giá cả, mua sắm, tài chính, đầu tư, tín dụng và thuế khoá. Theo ông hiệu trưởng trường, tất cả các lớp từ lớp 1 đến lớp 6 đều có những khoá học thử nghiệm như thế. Các em lớp 5 và lớp 6 còn có thêm giờ học về đầu tư và quản lý tiền bạc. Hiện nay loại khoá học đó đã được phổ biến đến các thành phố khác. Tại Thượng Hải có hàng trăm trường như thế. Tại trường tiểu học Mayu ở Bắc Kinh, mọi học sinh đều có sổ thu chi cá nhân để ghi chép những sự tiêu xài hàng ngày.

Hệ thống sổ tài khoản được lập ra bởi Trung tâm trao đổi khoa học và văn hóa của thiếu niên kết hợp với Ngân hàng Bắc Kinh. Phương pháp này nhằm mục đích giúp trẻ có thói quen tiết kiệm tiền, chi tiêu hợp lý và có khái niệm đúng đắn về cách quản lý tiền bạc. Ông Ma Baohong, chủ tịch chi nhánh You’anmen của Ngân hàng Bắc Kinh, cho biết rằng tại nhiều quốc gia, hầu hết các ngân hàng đều có dịch vụ dành cho thiếu niên, còn tại TQ đây là một thiếu sót. Nhiều phụ huynh cho rằng sáng kiến này đã giúp con em tập được tính tiết kiệm và lối sống dè sẻn.

Nguồn tổng hợp

Create Account



Log In Your Account